Onderzoek naar de penetratie van cafeïne in een shampoo-formule

Uitgevoerd in het Centrum voor experimentele en toegepaste huidfysiologie en klinische onderzoekscentra voor haar en huidfysiologie van de Universitaire Kliniek Charité te Berlijn, Duitsland

Naar aanleiding van de succesvolle onderzoeken van de Universiteit Jena naar de effectiviteit van cafeïne als stimulans voor de haargroei bij erfelijk bepaalde haaruitval in het Haarorgaankweek-model, was het nodig om de aanwezigheid van cafeïne na het wassen van de haren te onderzoeken.

Van belang hierbij was da manier waarop de cafeïne bij voorkeur peuetreert. Men was er tot dan toe vanuit gegaan dat de huid vanwege haar beschermende functie een barrière vormde tegen de toevoer van een stof van buitenaf. Dit gold ook voor de haarzakjes (foto 1). Vanuit dit oogpunt kende men aan een shampoo uitsluitend een externe werking toe.

Dankzij twee innovatieve meetmethodes slaagden de medewerkers van het centrum voor experimentele en toegepaste huidfysiologie aan de Charité in Berlijn erin aan te tonen, dat cafeïne al na een korte inwerktijd in het haarzakje binnendringt en daar ook nog na 24 uur aantoonbaar aanwezig is.

Tijdens een eerste testreeks kregen de testpersonen een cafeïnehoudende test-shampoo op de hoofdhuid die gedurende 2 minuten werd ingemasseerd. Vervolgens werd de resterende shampoo uitgespoeld. Om de shampoo voor de microscoop zichtbaar te maken werd voorafgaand aan de test een fluorescerende markeringsstof aan de shampoo toegevoegd.

Met behulp van innovatieve laser-scan-microscopie kon men na de inwerktijd van 2 min. en de afsluitende mitspoelen vaststellen dat de bestanddelen van de shampoo in de haarzakjes was binnengedrongen (foto 2). In de haarzakjes van alle testpersonen was een duidelijke fluorescentie waarneembaar. De fluorescentie nam in de loop van de volgende 24 uur geleidelijk af, maar was nog steeds goed zichtbaar.

Tijdens de twee daaropvolgende testseries werd de cafeïnehoudende shampoo voor het eerst, een wereldpremière, met behulp van een cafeïne-meet-sonde onderzocht. Om het binnendringen van de cafeïne via de huid te kunnen onderzoeken, werden de haarzakjes eerst met een speciale lak verzegeld. Na 30 min. kon de eerste cafeïne in de bloedvaten worden aangetoond. En ook na 24 uur was de via de shampoo toegediende cafeïne nog steeds waarneembaar.

Bij de tweede testreeks liet men de haarzakjes open. De penetratie van de cafeïne werd hierdoor beduidend versneld en de aanwezigheid ervan kon al na 5 min. worden aangetoond (grafiek 1). De beide tests toonden aan dat de voorkeursmethode om cafeïne te laten binnendringen via de haarzakjes is, en dat de stof via deze weg snel beschikbaar is bij de haarwortel.

Caffeine penetration in skin and hair folicle over the course of 24 h

De onderzoeken, uitgevoerd aan de Universitaire klinieken in Berlijn en Jena, tonen aan dat cafeïne-shampoo een geschikt middel kan zijn ter voorkoming van voortijdige haaruitval, omdat de cafeïne in een shampoo-formule in staat is in de huid en de haarzakjes binnen te dringen en daar gedurende 24 uur een reserve beschikbaar houdt.

N. Otberg, A. Teichmann, U. Rasuljev, R. Sinkgraven, W. Sterry, J. Lademann, Skin Pharmacol. Physiol. 2007, 20, 195–198.